صدور گواهینامه بازرسی کالا

گواهینامه بازرسی کالا یا گواهی سوریانس (Certificate of inspection of goods) سندی است که توسط یکی از شرکت های بازرسی کننده بین المللی صادر می شود. در بازرگانی بین المللی که طرفین داد و ستد ساکن کشورهای مختلف می باشند. و در اکثر معاملات کالا نیز از کشور ثالثی بارگیری و حمل می شود، قاعدتاً خریدار پیش از وصول کالا نمی تواند از انطباق مشخصات کمی و کیفی و سایر خصوصیات کالا با قرارداد فروش اطمینان حاصل نماید.

گواهینامه بازرسی کالا یک گواهی است که اصولا برای واردات اقلام کالایی نظیر محصولات گوشتی، کالا های فاسدشدنی و تجهیزات صنعتی لازم است. این گواهی قرار داشتن کالا ها در شرایط مناسب و داشتن مشخصات و ویژگی های مورد نیاز آن ها را مورد تایید قرار می دهد. همچنین تایید می کند که حجم اعلامی کالاها هنگام خروج از بندر درست می باشد. به این گواهی یا تاییدیه را گزارش یا گواهی بازرسی می گویند.

پس از جنگ جهانی دوم برای پاسخگویی به این نیاز تجارت جهانی و حذف این مشکل و کمک به رشد تجارت بین المللی و ایجاد اطمینان بیشتر به طرفین داد و ستد به ویژه وارد کنندگان، شرکت های بازرسی بین المللی پا به عرصه تجارت جهانی گذاشتند. و در کنار فورواردر ها، بانک ها، شرکت های بیمه و شرکت های حمل و نقل جا گرفتند. و بازوی فنی وارد کنندگان کالا معرفی گردیدند.

بنابراین در این مواقع بازرسی قبل از حمل PRE SHIPMENT INSPECTION یا به اختصار PSI در تجارت بین المللی مطرح می شود. خریدار فقط از طریق این سند است که می تواند اطمینان حاصل نماید، کالا ی تحویلی به متصدی حمل و نقل از لحاظ کمی و کیفی و سایر مشخصات با قرارداد فروش انطباق دارد.

انواع گواهی بازرسی کالا

1.بازرسی حین ساخت

به منظور افزایش کیفیت و اطمینان یافتن از کیفیت تولید و رعایت روش های صحیح مطابق با استاندارد جهانی، بازرسی حین تولید انجام می گیرد و موارد احتمال نواقص کیفی و عدم کارایی را در نظر می گیرند.

یکی دیگر از جنبه های بازرسی حین ساخت مربوط به زمانی است که تغییری در فرآیند تولید ایجاد شود. این تغییر ممکن است به دلایل مختلف از جمله افزایش ظرفیت تولید، به کارگیری ماشین آلات جدید و غیره صورت گیرد. که بازرس باید دقیقاً اثر تغییرات مزبور را در کیفیت محصول نهایی ردیابی و بررسی نماید.

عملاً معایبی در محصولات وجود دارد که تنها در بازرسی حین ساخت نمایان می شود. در ساخت قطعات و مجموعه های سخت، بسیاری از قسمت ها و مواد اولیه از پیمانکاران جزء تامین می شود. و بدیهی است کیفیت مواد و قطعات ورودی روی کیفیت محصول نهایی کاملاً موثر می باشد.

صرفا از طریق این سند است که خریدار می تواند مطمئن گردد که محموله کالا های تحویلی به شرکت حمل و نقل از نظر حجم، تعداد، کیفیت و مشخصات با آنچه که در قرارداد فروش، فروشنده متعهد است مطابقت دارد. این بازرسی معمولا از بسته های آماده شده برای ارسال صورت می گیرد اما می تواند از زمان بسته بندی شروع شده و در تمام طول پروسه بسته بندی و بارگیری برای حمل به مقصد ادامه یابد.

این بازرسی به منظور تایید تطابق کالا با سفارش خرید، الزامات قراردادی و استانداردی شامل یک یا تعدادی از موارد ذیل می باشد:

1.بازرسی کمی و یا کیفی کالا
2.انجام بازرسی وضعیت پکینگ و نشانه گذاری محموله
3.بازرسی کانتینر و سایر وسایل حمل و نقل
4.نظارت بر بارگیری یا تخلیه کالا
5.نمونه گیری
6.آنالیز آزمایشگاهی یا آزمون های مربوطه

2.گواهی بازرسی پیش از حمل ( Pre-shipment inspection certificate ) (PSI)

صرفا از طریق این سند است که خریدار می تواند مطمئن گردد که محموله کالا های تحویلی به شرکت حمل و نقل از نظر حجم، تعداد، کیفیت و مشخصات با آنچه که در قرارداد فروش، فروشنده متعهد است مطابقت دارد. این بازرسی معمولا از بسته های آماده شده برای ارسال صورت می گیرد اما می تواند از زمان بسته بندی شروع شده و در تمام طول پروسه بسته بندی و بارگیری برای حمل به مقصد ادامه یابد.

3.گواهی بازرسی کالا در مبدا ( Certificate of origin inspection ) (COI)

در این نوع بازرسی باید قبل از حمل جهت مطابقت کالا توسط یکی از شرکت های بازرسی که مورد تائید سازمان استاندارد باشد به بازرسی به عمل آید دامنه فعالیت شرکت بازرسی دارای اهمیت می باشد که پس از بازدید نسبت به صدور گواهی جهت ترخیص کالا اقدام می گردد. این گواهی ها توسط شرکت های بازرسی ارائه می گردند.

COI مخفف CERTIFICATE OF INSPECTION می باشد. توضیح آن که در تجارت بین المللی مؤسساتی وجود دارند به نام ” شرکت های بازرسی قبل از حمل ” یا ” PSI ” برخی از این شرکت ها از قبیل SGS, BIVAC,ITS, … معروف می باشند.
خدمت این مؤسسات این است که برای کالا های مورد مبادله در تجارت بین الملل از نظر کمیت (مقدار)، کیفیت و بعضاً ارزش کالا گواهی صادر می کنند.

4.بازرسی کالا در مقصد

بسیاری از واحد های تولیدی به دلیل نیاز به تسریع در فرآیند واردات و نیاز خطوط تولید، بدون انجام بازرسی نسبت به حمل کالا مبادرت نموده و قبل از اظهار کالا در گمرکات نسبت به انجام بازرسی در مقصد اقدام می نماید.

5.بازرسی در ارتباط با واردات کالا

بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت کالا و توانایی تحول کمی و به موقع آن به کمک بازرسی و ارزیابی سازنده و یا فروشنده قبل از عقد هرگونه قرارداد و یا گشایش اعتبار اسنادی
بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت، کمیت، پکینگ و بارگیری کالا در مبدا
نظارت بر مراحل مختلف فرآیند ساخت و اجرای بازرسی کنترل کیفی در هر مرحله ساخت و تهیه گزارش های مدون از بازرسی و ارائه آن به خریدار
بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت، کمیت و بسته بندی کالایی که بدون بازرسی وارد گمرک گردیده است و یا به دلایل مختلف اسناد آن مورد قبول بانک گشایش کننده اعتبار نمی باشد

6.بازرسی در ارتباط با واردات کالا

بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت کالا و توانایی تحول کمی و به موقع آن به کمک بازرسی و ارزیابی سازنده و یا فروشنده قبل از عقد هرگونه قرارداد و یا گشایش اعتبار اسنادی
بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت، کمیت، پکینگ و بارگیری کالا در مبدا
نظارت بر مراحل مختلف فرآیند ساخت و اجرای بازرسی کنترل کیفی در هر مرحله ساخت و تهیه گزارش های مدون از بازرسی و ارائه آن به خریدار
بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت، کمیت و بسته بندی کالایی که بدون بازرسی وارد گمرک گردیده است و یا به دلایل مختلف اسناد آن مورد قبول بانک گشایش کننده اعتبار نمی باشد

7.بازرسی در ارتباط با صادرات کالا

تهیه مستندات لازم به کمک بازرسی کالا ی موجود و ارزشیابی توانایی ساخت و ارائه آن مطابق با استانداردها و کیفیت مورد توجه خریدار قبل از عقد قرارداد فروش به جهت کسب اعتماد خریدار به درخواست فروشنده
بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت، کمیت، بسته بندی و بارگیری کالا در مبدا
نظارت بر مراحل مختلف فرآیند ساخت و اجرای بازرسی کنترل کیفی در هر مرحله ساخت و تهیه گزارش های مدون از بازرسی جهت ارائه به خریدار
برخی اسناد و فرم ها نیز وجود دارد که استاندارد بودن کالا توسط عرضه کننده و یا تولید کننده به موجب آن تأیید می شود و ممکن است با نظر خریدار به تأیید شرکت های بازرسی نیز برسد و از طرف سازمان استاندارد، از وارد کننده یا صاحب کالا در خواست شود.

اظهارنامه عرضه کننده
اظهارنامه تولید کننده
برگه نتایج آزمون
در ایران از گواهی استاندارد برای کنترل سطح کیفی محصولات وارداتی استفاده می شود. ارزیاب کالا را بر اساس استاندارد های بین المللی و ملاک های مد نظر ایران بررسی می کند تا از مطابقت آن ها با این قوانین اطمینان حاصل کنند. این گواهی را گواهی استاندارد یا COI می نامند.

علاوه بر این با توجه به حوزه کاری و اطلاعات ارائه شده توسط خریدار یا فروشنده یک سری از گواهی های تجاری باید دریافت شود، به ویژه اگر این خرید بر اساس اعتبارات اسنادی انجام شده باشد که این گواهی را گواهی ارزیابی یا LC (letter of credit) می گویند.

8.بازرسی کالای داخلی

در تعدادی از کالا های ساخت داخل، شرکت بازرسی مهندسی و صنعتی ایران به عنوان بازرس تعیین می شود و این شرکت در مراحل مختلف تولید شرکت نموده و در صورت تائید کالا ی ساخته شده و مطابقت آن با اسناد خرید، نسبت به صدور گواهینامه اقدام می نماید.

9.بازرسی در ارتباط با خریدهای داخلی

تهیه مستندات لازم به کمک بازرسی کالا ی موجود و ارزشیابی توانایی ساخت و ارائه آن مطابق با استانداردها و کیفیت مورد توجه خریدار قبل از عقد قرارداد خرید به جهت حصول اطمینان خریدار

10.بازرسی برای حصول اطمینان از کیفیت، کمیت، بسته بندی و بارگیری کالا در مبدا

نظارت بر مراحل مختلف فرآیند ساخت و اجرای بازرسی کنترل کیفی در هر مرحله ساخت و تهیه گزارش های مدون جهت ارائه به خریدار

نکات مهم بازرسی کالا

اهمیت بازرسی کالا در تجارت بین‌المللی

اطمینان از کیفیت و مرغوبیت کالا‌ وارداتی و صادراتی، همواره دغدغه اصلی تجار و دیگر فعالان بخش بازرگانی و از همه مهم‌تر مسئولین کشورهای مقصد بوده است. امروزه بازرسی کالا (Inspection) به جز جدائی‌ناپذیر پروسه واردات و صادرات تبدیل شده است. گسترش این موضوع در سطح جهانی تا حدی بوده که از بازرسی کالا به عنوان یکی از مراحل پیچیده و کاملاً تخصصی بازرگانی یاد شود.

در این راستا کمیته جهانی استاندارد (ایزو) به منظور تسهیل این امر، اقدام به تدوین دستورالعمل‌هایی در زمینه بازرسی کالا نموده که در حال حاضر این استانداردها مرجع و منبع کشورهای مختلف جهان در بحث بازرسی کالا شده است.

گواهینامه بازرسی کالا برای چه کشورهایی ضروریست

لیست این کشورها هر ساله تغییر می کند. همچنین ارزش کالاها هم در این لیست موثر است. در قوانین از برخی کشورها فارغ از ارزش کالا این گواهی مورد نیاز است. در ادامه لیست این کشورها را مشاهده می نمایید:

آنگولا، بنگلادش، بنین، بورکینافاسو، بروندی، کامبوج، کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، کومور، جمهوری کنگو، جمهوری دموکراتیک کنگو، ساحل عاج، اکوادور، اتیوپی، گینه، هند، اندونزی ، ایران، کنیا (در دست بررسی)، کویت، لیبریا، ماداگاسکار، مالاوی، مالی، موریتانی، مکزیک، موزامبیک، نیجریه، سنگال، سیرالئون، توگو و ازبکستان.